IUI Là Gì?
IUI (Intrauterine Insemination — Bơm tinh trùng vào buồng tử cung) là kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đơn giản nhất, trong đó tinh trùng đã được lọc rửa và chọn lọc được đưa trực tiếp vào buồng tử cung vào thời điểm rụng trứng, giúp rút ngắn quãng đường tinh trùng phải di chuyển và tăng số lượng tinh trùng tiếp cận trứng.
IUI là bước trung gian giữa thụ thai tự nhiên và IVF (thụ tinh ống nghiệm) — ít xâm lấn, chi phí thấp hơn nhiều, phù hợp cho nhiều trường hợp hiếm muộn nhẹ đến trung bình.
Ai Phù Hợp Với IUI?
Chỉ định IUI
- Tinh trùng yếu nhẹ-trung bình: Số lượng, di động hoặc hình dạng tinh trùng giảm nhẹ.
- Yếu tố cổ tử cung: Chất nhầy cổ tử cung bất thường hoặc kháng thể kháng tinh trùng.
- Rối loạn phóng noãn: Kết hợp với kích trứng để tăng hiệu quả.
- Lạc nội mạc tử cung nhẹ (giai đoạn I-II).
- Hiếm muộn không rõ nguyên nhân (vô căn).
- Rối loạn xuất tinh hoặc rối loạn cương dương.
- Sử dụng tinh trùng hiến tặng.
Không phù hợp IUI khi
- Tắc cả hai vòi trứng — cần chụp HSG xác nhận trước.
- Tinh trùng quá ít hoặc quá yếu (tổng số tinh trùng di động sau lọc < 5 triệu).
- Lạc nội mạc tử cung nặng (giai đoạn III-IV).
- Phụ nữ trên 40 tuổi — tỷ lệ thành công rất thấp, nên xét IVF.
- Viêm nhiễm phụ khoa chưa điều trị.
Quy Trình IUI Chi Tiết
Bước 1: Đánh giá ban đầu
Cả vợ và chồng cần được đánh giá trước khi bắt đầu IUI:
Người vợ:
- Siêu âm đánh giá buồng trứng, tử cung.
- Xét nghiệm AMH, FSH, LH, estradiol.
- Chụp HSG hoặc siêu âm bơm nước xác nhận vòi trứng thông.
- Xét nghiệm máu cơ bản (công thức máu, nhóm máu, viêm gan B, HIV).
Người chồng:
- Tinh dịch đồ (semen analysis).
- Xét nghiệm máu cơ bản.
Bước 2: Kích thích buồng trứng (không bắt buộc)
IUI có thể thực hiện trong chu kỳ tự nhiên hoặc kết hợp kích trứng để tăng tỷ lệ thành công:
- Thuốc uống: Clomiphene citrate (Clomid) hoặc Letrozole — uống ngày 2-6 hoặc 3-7 của chu kỳ kinh.
- Thuốc tiêm: FSH (Gonal-F, Puregon) — sử dụng khi thuốc uống không đáp ứng.
- Siêu âm theo dõi: Kiểm tra sự phát triển của nang trứng mỗi 2-3 ngày.
- Tiêm hCG (trigger): Khi nang trứng đạt 18-22 mm, tiêm hCG để kích hoạt rụng trứng.
Bước 3: Chuẩn bị tinh trùng
Vào ngày IUI, người chồng lấy mẫu tinh dịch (hoặc dùng mẫu đông lạnh). Tinh trùng được xử lý qua quy trình lọc rửa (sperm washing):
- Ly tâm gradient — Tách tinh trùng khỏe mạnh khỏi tinh dịch, tinh trùng chết và tạp chất.
- Rửa — Loại bỏ prostaglandin và các chất gây co thắt tử cung.
- Kết quả: Thu được dung dịch chứa tinh trùng di động tốt nhất, nồng độ cao.
Bước 4: Bơm tinh trùng
- Thực hiện 36 giờ sau tiêm hCG (thời điểm rụng trứng).
- Phụ nữ nằm tư thế phụ khoa.
- Bác sĩ đưa ống catheter mềm qua cổ tử cung vào buồng tử cung.
- Bơm từ từ dung dịch tinh trùng đã lọc (0.3-0.5 mL).
- Toàn bộ thủ thuật mất 5-10 phút, không đau hoặc đau rất nhẹ.
- Nằm nghỉ 10-15 phút sau bơm (không bắt buộc nhưng khuyến khích).
Bước 5: Hỗ trợ hoàng thể và chờ kết quả
- Progesterone đặt âm đạo hoặc uống trong 14 ngày để hỗ trợ niêm mạc tử cung.
- Xét nghiệm beta-hCG sau 14 ngày để xác nhận có thai hay không.
- Nếu dương tính: Siêu âm xác nhận thai trong tử cung sau 2-3 tuần.
- Nếu âm tính: Tư vấn và lên kế hoạch chu kỳ tiếp theo.
Tỷ Lệ Thành Công
Tỷ lệ thành công phụ thuộc nhiều yếu tố:
| Yếu tố | Tỷ lệ thành công/chu kỳ |
|---|---|
| Phụ nữ < 35 tuổi | 15-20% |
| Phụ nữ 35-39 tuổi | 10-15% |
| Phụ nữ 40-42 tuổi | 5-10% |
| Với kích trứng | Cao hơn 2-3 lần so với chu kỳ tự nhiên |
| Sau 3-4 chu kỳ (tích lũy) | 30-50% |
Thông thường, bác sĩ khuyến cáo thử 3-4 chu kỳ IUI trước khi chuyển sang IVF nếu không thành công.
Sau IUI Cần Lưu Ý Gì?
- Sinh hoạt bình thường — Không cần nằm nghỉ tuyệt đối, có thể đi lại và làm việc nhẹ.
- Tránh vận động nặng và tập thể dục cường độ cao trong 2-3 ngày.
- Quan hệ tình dục — Có thể quan hệ bình thường sau IUI 24 giờ.
- Không thụt rửa âm đạo.
- Uống thuốc đúng theo chỉ định bác sĩ.
Tìm hiểu thêm về quy trình tư vấn hiếm muộn và chi phí khám hiếm muộn tại Lào Cai.
Lời Khuyên Từ Bác Sĩ Chuyên Khoa
“IUI là phương pháp hỗ trợ sinh sản nhẹ nhàng, chi phí hợp lý và phù hợp cho nhiều cặp vợ chồng hiếm muộn. Tôi khuyên các cặp đôi nên thử IUI trước khi nghĩ đến IVF — nhất là khi nguyên nhân hiếm muộn nhẹ và phụ nữ dưới 38 tuổi. Quan trọng nhất là đánh giá đúng nguyên nhân để chọn phương pháp phù hợp.”
— BSCKI. Trần Thị Thúy Lâm, 30+ năm kinh nghiệm sản phụ khoa
Đặt Lịch Khám Tại Lào Cai
Gọi ngay 0986 321 000 để đặt lịch khám và tư vấn hiếm muộn chuyên sâu.
Phòng Khám Sản Phụ Khoa Bác Sỹ Lâm — 125 Hàm Nghi, Kim Tân, TP. Lào Cai | ĐT: 0986 321 000 | Mở cửa: 7:00–19:00, 7 ngày/tuần.
