Sinh Non — Nguy Cơ Hàng Đầu Trong Thai Kỳ
Sinh non (premature birth) là tình trạng em bé sinh trước tuần 37 của thai kỳ. Đây là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và bệnh tật ở trẻ sơ sinh trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, tỷ lệ sinh non khoảng 7-10%. Tin tốt là nhiều trường hợp sinh non có thể phòng ngừa hoặc trì hoãn nếu phát hiện sớm.
Phân Loại Sinh Non Theo Tuổi Thai
| Phân loại | Tuần thai | Tỷ lệ sống (%) | Nguy cơ biến chứng |
|---|---|---|---|
| Cực non | < 28 tuần | 50-80% | Rất cao |
| Rất non | 28-31 tuần | > 90% | Cao |
| Non trung bình | 32-33 tuần | > 95% | Trung bình |
| Gần đủ tháng | 34-36 tuần | > 98% | Thấp |
Nguyên Nhân Sinh Non
Do mẹ
- Nhiễm trùng đường tiết niệu, viêm phụ khoa, viêm âm đạo do vi khuẩn
- Tiền sản giật, tăng huyết áp thai kỳ
- Hở eo cổ tử cung — cổ tử cung mở sớm không có cơn co
- Tiền sử sinh non — nguy cơ tái phát 20-40%
- Tiểu đường thai kỳ không kiểm soát
- Stress, lao động nặng
- Hút thuốc, rượu bia, ma túy
- Tuổi mẹ < 18 hoặc > 35
Do thai và phần phụ
- Đa thai — 50% sinh đôi sinh non
- Đa ối — tử cung căng giãn quá mức
- Nhau tiền đạo, nhau bong non
- Vỡ ối non — ối vỡ trước khi có chuyển dạ
- Bất thường tử cung — tử cung đôi, tử cung vách ngăn
Yếu tố nguy cơ khác
- Khoảng cách hai lần mang thai < 18 tháng
- Thiếu cân (BMI < 18.5) hoặc béo phì
- Thiếu máu nặng
- Không khám thai đều đặn
Dấu Hiệu Dọa Sinh Non — Cần Nhập Viện Ngay
Mẹ bầu cần đến bệnh viện NGAY LẬP TỨC khi có bất kỳ dấu hiệu nào (trước tuần 37):
- Co thắt tử cung đều đặn — bụng cứng theo cơn, ≥ 4 cơn/20 phút
- Đau lưng dưới âm ỉ — khác đau lưng thông thường, không giảm khi thay đổi tư thế
- Áp lực vùng chậu — cảm giác bé đè nặng xuống dưới
- Ra dịch nhầy/máu từ âm đạo (bong nút nhầy sớm)
- Rỉ hoặc vỡ nước ối
- Tiêu chảy kèm co thắt bụng
Điều Trị Dọa Sinh Non
Khi nhập viện vì dọa sinh non, bác sĩ sẽ:
1. Thuốc giảm co (Tocolytics)
- Nifedipine, atosiban — giảm co thắt tử cung
- Mục tiêu: trì hoãn sinh 48 giờ để tiêm trưởng thành phổi
- Không dùng quá 48 giờ vì hiệu quả giảm
2. Corticoid trưởng thành phổi
- Betamethasone hoặc dexamethasone tiêm cho mẹ
- Chỉ định: tuổi thai 24-34 tuần, nguy cơ sinh non trong 7 ngày
- Giảm 50% suy hô hấp, 40% xuất huyết não ở trẻ sinh non
- Hiệu quả tối ưu 24-48 giờ sau tiêm
3. MgSO4 bảo vệ não
- Tiêm MgSO4 cho mẹ khi thai < 32 tuần
- Giảm 40% nguy cơ bại não ở trẻ sinh non
4. Kháng sinh
- Nếu vỡ ối non — dự phòng nhiễm trùng ối
- Erythromycin, ampicillin an toàn cho thai
5. Nghỉ ngơi tại giường
- Hạn chế vận động
- Monitoring thai, theo dõi cơn co
Phòng Ngừa Sinh Non
- Khám thai đều đặn theo các mốc — phát hiện sớm yếu tố nguy cơ
- Điều trị viêm nhiễm phụ khoa, đường tiết niệu kịp thời
- Đo chiều dài cổ tử cung bằng siêu âm đầu dò (tuần 16-24) cho nhóm nguy cơ
- Progesterone đặt âm đạo — cho mẹ có cổ tử cung ngắn hoặc tiền sử sinh non
- Khâu vòng cổ tử cung — cho mẹ bị hở eo cổ tử cung
- Tránh hút thuốc, rượu bia, stress
- Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh lao động nặng
- Dinh dưỡng đầy đủ — đặc biệt bổ sung sắt, canxi
Biến Chứng Của Trẻ Sinh Non
| Biến chứng | Tuần thai nguy cơ cao | Ghi chú |
|---|---|---|
| Suy hô hấp (RDS) | < 34 tuần | Phổi chưa trưởng thành |
| Xuất huyết não | < 32 tuần | Mạch máu não mỏng manh |
| Viêm ruột hoại tử (NEC) | < 32 tuần | Ruột chưa phát triển đủ |
| Bệnh võng mạc (ROP) | < 32 tuần | Nguy cơ mù |
| Nhiễm trùng sơ sinh | Tất cả | Miễn dịch non yếu |
| Hạ thân nhiệt | < 34 tuần | Lớp mỡ dưới da mỏng |
Lời Khuyên Từ Bác Sĩ Chuyên Khoa
“Sinh non là nỗi lo lớn nhưng phần lớn có thể phòng ngừa. Tôi luôn nhấn mạnh với mẹ bầu: khám thai đều đặn, điều trị viêm nhiễm phụ khoa sớm, và KHÔNG bỏ qua các dấu hiệu co thắt tử cung bất thường. Khi nghi ngờ dọa sinh non, đến bệnh viện càng sớm càng tốt — mỗi ngày bé ở trong bụng mẹ thêm đều quý giá.”
— BSCKI. Trần Thị Thúy Lâm, 30+ năm kinh nghiệm sản phụ khoa
Đặt Lịch Khám Tại Lào Cai
Gọi ngay 0986 321 000 để đặt lịch khám và phòng ngừa sinh non.
Phòng Khám Sản Phụ Khoa Bác Sỹ Lâm — 125 Hàm Nghi, Kim Tân, TP. Lào Cai | ĐT: 0986 321 000 | Mở cửa: 7:00–19:00, 7 ngày/tuần.
