Tắc Vòi Trứng — Nguyên Nhân Hàng Đầu Gây Hiếm Muộn
Vòi trứng (ống dẫn trứng) là cầu nối giữa buồng trứng và tử cung, nơi trứng và tinh trùng gặp nhau để thụ tinh. Khi vòi trứng bị tắc, trứng không thể di chuyển đến tử cung và tinh trùng không thể tiếp cận trứng — dẫn đến vô sinh.
Tắc vòi trứng chiếm khoảng 25–35% nguyên nhân hiếm muộn ở phụ nữ. Điều đáng lo ngại là bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, nhiều chị em tại Lào Cai chỉ phát hiện khi đi khám vì mong con mà chưa được.
Nguyên Nhân Gây Tắc Vòi Trứng
1. Viêm Vùng Chậu (PID)
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Viêm vùng chậu do bệnh lây qua đường tình dục (Chlamydia, lậu) hoặc vi khuẩn từ âm đạo lan lên gây viêm vòi trứng. Quá trình viêm tạo dính, sẹo hóa lòng vòi trứng, dẫn đến tắc.
Đặc biệt nguy hiểm: Chlamydia — loại STI thường không có triệu chứng nhưng âm thầm gây tổn thương vòi trứng. Đến 70% phụ nữ nhiễm Chlamydia không biết mình mắc bệnh.
2. Tiền Sử Phẫu Thuật Vùng Chậu
Phẫu thuật mổ ruột thừa, mổ u nang buồng trứng, mổ u xơ tử cung, hoặc phẫu thuật thai ngoài tử cung có thể gây dính vòi trứng sau mổ.
3. Lạc Nội Mạc Tử Cung
Mô nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung, bám vào vòi trứng gây viêm, dính và tắc. Lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.
4. Ứ Dịch Vòi Trứng (Hydrosalpinx)
Vòi trứng bị tắc ở đầu xa (gần buồng trứng), dịch tích tụ làm vòi trứng phình to như quả bóng nước. Tình trạng này không chỉ gây tắc mà dịch viêm chảy ngược vào tử cung còn ảnh hưởng khả năng làm tổ của phôi.
5. Nguyên Nhân Khác
- Lao sinh dục: Phổ biến hơn ở các nước đang phát triển
- Dính sau viêm ruột thừa vỡ: Viêm lan tỏa ổ bụng gây dính vòi trứng
- Bẩm sinh: Hiếm gặp, vòi trứng phát triển bất thường từ khi sinh
Chẩn Đoán Tắc Vòi Trứng
Chụp Tử Cung Vòi Trứng Cản Quang (HSG)
Đây là phương pháp tiêu chuẩn chẩn đoán tắc vòi trứng. Bơm thuốc cản quang qua cổ tử cung, chụp X-quang theo dõi dòng chảy thuốc qua vòi trứng. Nếu thuốc thoát ra ổ bụng — vòi trứng thông; nếu thuốc dừng lại — vòi trứng tắc.
Siêu Âm Bơm Nước (SIS)
Bơm nước muối qua cổ tử cung, siêu âm theo dõi dòng chảy. Ít xâm lấn hơn HSG nhưng độ chính xác thấp hơn.
Nội Soi Ổ Bụng
Phương pháp chính xác nhất, cho phép nhìn trực tiếp vòi trứng, đánh giá tình trạng dính, lạc nội mạc tử cung, và có thể điều trị đồng thời (gỡ dính, thông vòi).
Phương Án Điều Trị Tắc Vòi Trứng
Điều Trị Nội Khoa
Kháng sinh điều trị nhiễm trùng đang hoạt động. Tuy nhiên, kháng sinh không thể khắc phục tình trạng sẹo, dính đã hình thành.
Phẫu Thuật Nội Soi
- Gỡ dính: Giải phóng vòi trứng khỏi dính với các cơ quan xung quanh
- Tạo lỗ mới (salpingostomy): Mở đầu vòi trứng bị tắc
- Cắt bỏ vòi trứng (salpingectomy): Khi vòi trứng tổn thương nặng, ứ dịch — cắt bỏ trước khi làm IVF để tăng tỷ lệ thành công
Thụ Tinh Ống Nghiệm (IVF)
Khi vòi trứng tổn thương nặng hoặc phẫu thuật thất bại, IVF là giải pháp hiệu quả nhất vì không cần vòi trứng thông. Trứng được lấy trực tiếp từ buồng trứng, thụ tinh ngoài cơ thể và chuyển phôi vào tử cung.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trong việc thụ thai, hãy đến tư vấn hiếm muộn để được đánh giá toàn diện.
Tắc Vòi Trứng Và Nguy Cơ Thai Ngoài Tử Cung
Một biến chứng nghiêm trọng cần lưu ý: vòi trứng bị tắc không hoàn toàn (tắc bán phần) có thể cho tinh trùng đi qua nhưng cản trở phôi di chuyển về tử cung, dẫn đến thai ngoài tử cung — tình trạng cấp cứu sản khoa nguy hiểm.
Dấu hiệu cảnh báo thai ngoài tử cung:
- Chậm kinh kèm đau bụng dưới một bên, tăng dần
- Ra máu âm đạo bất thường lượng ít, dịch nâu đen
- Chóng mặt, ngất xỉu (nếu vỡ vòi trứng gây chảy máu trong)
- Test thai dương tính nhẹ
Phụ nữ có tiền sử tắc vòi trứng, viêm vùng chậu, hoặc đã phẫu thuật vòi trứng cần siêu âm sớm khi mang thai để xác định vị trí thai.
Phòng Ngừa Tắc Vòi Trứng
- Xét nghiệm STI định kỳ, đặc biệt Chlamydia và lậu
- Quan hệ an toàn, sử dụng bao cao su
- Điều trị viêm nhiễm phụ khoa sớm và triệt để — đừng để viêm âm đạo lan rộng
- Khám phụ khoa tổng quát định kỳ 6 tháng/lần
- Khi có dấu hiệu bất thường (đau bụng dưới, khí hư bất thường, sốt) — khám ngay
Lời Khuyên Từ Bác Sĩ Chuyên Khoa
“Tắc vòi trứng là nỗi lo lớn của nhiều chị em hiếm muộn. Điều quan trọng là phát hiện và điều trị sớm viêm nhiễm phụ khoa — vì phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Với y học hiện đại, ngay cả khi tắc cả hai vòi trứng, chị em vẫn có cơ hội làm mẹ nhờ IVF.”
— BSCKI. Trần Thị Thúy Lâm, 30+ năm kinh nghiệm sản phụ khoa
Đặt Lịch Khám Tại Lào Cai
Gọi ngay 0986 321 000 để đặt lịch khám và tư vấn.
Phòng Khám Sản Phụ Khoa Bác Sỹ Lâm — 125 Hàm Nghi, Kim Tân, TP. Lào Cai | ĐT: 0986 321 000 | Mở cửa: 7:00–19:00, 7 ngày/tuần.
